Logo BIP Logo ePUAP
Biuletyn Informacji Publicznej
herb jednostki
Urzędu Miasta Redy
System eBoi

eBoi
Jak załatwić sprawę?

System eWrota

eWrota
BIPy jednostek organizacyjnych.

Informacja o stanie mienia jednostki samorządu terytorialnego za 2019 rok

GN.3023.1.2020

 

 

Informacja o stanie mienia jednostki samorządu terytorialnego

 

Mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do gminy. Nabycie mienia komunalnego następuje:

  1. na podstawie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym;
  2. przez przekazanie gminie mienia w związku z utworzeniem lub zmianą granic gminy w trybie, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. w Dz.U.2019 poz.506 z późn.zm.)
  3. w wyniku przekazania przez administrację rządową na zasadach określonych przez Radę Ministrów w drodze rozporządzenia;
  4. w wyniku własnej działalności gospodarczej;
  5. przez inne czynności prawne;
  6. w innych przypadkach określonych odrębnymi przepisami (w tym m.in. ustawą o gospodarce nieruchomościami, przepisami wprowadzającymi ustawy reformujące administrację publiczną, ustawą o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji  inwestycji w zakresie dróg publicznych, ustawą Kodeks cywilny itd.).

 

Formy gospodarowania mieniem komunalnym szczegółowo reguluje ustawa z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami oraz Kodeks cywilny.

           

            Zgodnie z przepisami w/w ustawy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniami wynikającymi z innych ustaw, nieruchomości stanowiące własność gminy mogą być przedmiotem sprzedaży, darowizny, zamiany i zrzeczenia się, oddania w użytkowanie wieczyste, w najem lub dzierżawę, użyczenia, oddania w trwały zarząd, a także mogą być obciążane ograniczonymi prawami rzeczowymi, wnoszone jako wkłady niepieniężne (aporty) do spółek, przekazywane jako wyposażenie tworzonych przedsiębiorstw państwowych oraz jako majątek tworzonych fundacji. Nadto nieruchomości gminne mogą być przekazywane nieodpłatnie w drodze umowy partnerowi prywatnemu lub spółce, w myśl przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o partnerstwie publiczno-prywatnym na czas realizacji przedsięwzięcia w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego.

Gmina może rozporządzać mieniem gminnym, w formach prawem przewidzianych, co do którego uregulowany jest stan prawny, czyli mieniem które ma urządzone księgi wieczyste z wpisem prawa własności na rzecz gminy.

 

MIENIE GMINY W GMINNYM ZASOBIE NIERUCHOMOŚCI

 

            Zgodnie z art. 24 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami: 

 

  • do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy,

 

  • gminne zasoby nieruchomości mogą być wykorzystywane na cele rozwojowe gmin i zorganizowanej działalności inwestycyjnej, a w szczególności na realizację budownictwa mieszkaniowego oraz związanych z tym budownictwem urządzeń infrastruktury technicznej, a także na realizację innych celów publicznych,

 

  • podstawą tworzenia gminnych zasobów nieruchomości są studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, uchwalane na podstawie przepisów o planowaniu i  zagospodarowaniu przestrzennym.

 

            W świetle przepisu art. 25 ustawy o gospodarce nieruchomościami gminnym zasobem nieruchomości gospodaruje wójt, burmistrz albo prezydent miasta.

Gospodarowanie zasobem polega w szczególności na wykonywaniu czynności, o których mowa w art. 23 ust. 1, tj.:

  • ewidencjonowanie nieruchomości zgodnie z katastrem nieruchomości,
  • zapewnienie wyceny tych nieruchomości,
  • sporządzanie planów realizacji polityki gospodarowania nieruchomościami, Skarbu Państwa oraz przedkładanie ich wojewodzie – celem akceptacji – co najmniej na dwa miesiące przed zakończeniem okresu obowiązywania poprzedniego planu;
  • zabezpieczenie nieruchomości przed uszkodzeniem lub zniszczeniem,
  • naliczanie należności za nieruchomości udostępniane z zasobu oraz prowadzeniu windykacji tych należności,
  • współpraca z innymi organami, które na mocy odrębnych przepisów gospodarują nieruchomościami Skarbu Państwa, a także z właściwymi jednostkami samorządu terytorialnego,
  • zbywanie oraz nabywanie, za zgodą rady gminy, nieruchomości wchodzących w skład zasobu,
  • wydzierżawianie, wynajem i użyczanie nieruchomości wchodzących w skład zasobu, przy czym umowy zawierane na czas dłuższy niż 3 lata lub czas nieoznaczony wymagają zgody rady gminy,
  • podejmowanie czynności w postępowaniu sądowym, w szczególności w sprawach dotyczących własności lub innych praw rzeczowych na nieruchomości, w sprawach o zapłatę należności za korzystanie z nieruchomości, o roszczenia ze stosunku najmu, dzierżawy lub użyczenia, o stwierdzenie nabycia spadku, o stwierdzenie nabycia własności przez zasiedzenie oraz o wpis w księdze wieczystej,
  • składanie wniosków o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości gminnych oraz o wpis w księdze wieczystej,

Ponadto w ramach gospodarowania gminnym zasobem nieruchomości sporządza się plany wykorzystania zasobu, przygotowuje opracowania geodezyjno-prawne i projektowe, dokonuje się podziałów oraz scaleń i podziałów nieruchomości, a także wyposaża się je, w miarę możliwości, w niezbędne urządzenia infrastruktury technicznej.

           

            Według stanu na dzień 31.12.2019r. w skład gminnego zasobu nieruchomości wchodzą nieruchomości:

  • o pow.  187,3845 ha  stanowiące własność Gminy Miasta Redy,
  • o pow.     0,0712 ha w użytkowaniu wieczystym na prawie własności Skarbu Państwa,
  • o pow.     1,9793 ha umowy od innych podmiotów (PKP, Poczty, H+H, Nadleśnictwa)
  • o pow.     0,7942 ha  na podstawie umowy użyczenia (cmentarz)  
  • łącznie: 190,2292 ha.

 

            Nieruchomości w gminnym zasobie mają różne przeznaczenie i funkcje, określone w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w tym: niezabudowane a przeznaczone pod mieszkalnictwo, usługi i inną działalność gospodarczą, infrastrukturę techniczną, drogi publiczne gminne, ciągi piesze, pod projektowane drogi, teren zieleni i stref ochronnych, sportu i rekreacji, pod lokalizację obiektów kościelnych i sakralnych, zabudowane gminnymi budynkami użytkowymi, mieszkalnymi i użyteczności publicznej.

            Nieruchomości wchodzące w skład gminnego zasobu zostały zewidencjonowane w grupach według ich przeznaczenia, funkcji i sposobu wykorzystywania, co ułatwia dokonywanie analiz posiadanych zasobów i daje czytelniejszy obraz przy wyborze kierunków i form ich zagospodarowania oraz wykorzystywania w sposób następujący:

 

 

 

 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 lp.      powierzchnia             opis: wykorzystania, funkcja, przeznaczenie

                w ha

==================================================================

 1.          23,5269            - tereny zieleni z ciągami pieszymi, rowy

                                         -  załącznik nr 1

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 2.            1,2784            - tereny pod infrastrukturę techniczną

                                         - załącznik nr 2

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 3.            2,5571            - zabudowane budynkami komunalnymi z lokalami mieszkalnymi

                                          - załącznik nr 3 

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 4.     22,1320       - nieruchomości w trwałym zarządzie, użytkowaniu, w posiadaniu
i władaniu

                                         - załącznik nr 4                                                                             

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 5.          16,4049            - nieruchomości do wykorzystania i zagospodarowania,

                                        - załącznik nr 5                                                           

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.      7,6595      - nieruchomości stanowiące własność Gminy Miasta Redy, drogi
                                          publiczne i poszerzenie istniejących dróg publicznych zaliczonych
                                          do kategorii dróg powiatowych

                                          - załącznik nr 6

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 7.         20,1574             -  nieruchomości zajęte jako drogi dojazdowe, ciągi piesze,
                                          wydzielone pod projektowane: drogi, poszerzenia tych dróg, ciągi
                                          piesze, niezaliczone do kategorii dróg publicznych gminnych,
                                          w tym:

                                          1/ 19, 5193 ha  – projektowane drogi, poszerzenie tych dróg, ciągi

                                                                      piesze, niezaliczone do kategorii dróg publicznych

                                          2/   0,6381 ha   – poszerzenie istniejących dróg krajowych

                                                                      i wojewódzkich 

                                           - załącznik nr 7

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 8.        93,6683             -  drogi publiczne zaliczone do kategorii dróg gminnych

                                         - załącznik nr 8   

===================================================================

           

            Z gminnego zasobu, wymienionego w poz. 5, następuje sukcesywne przeznaczanie nieruchomości do zbycia, a także do czasowego rozdysponowania i wykorzystania, i tak:

do czasu faktycznego rozdysponowania gruntów gminy z gminnego zasobu część gruntów jest wydzierżawiana i wynajmowana (umowami dzierżawy i najmu).

            W 2019 roku umowami najmu, dzierżawy i użyczenia rozdysponowano łącznie 3,0307  ha, w tym na cele:

  • bazy, składy, przemysłowe                                       pow. 0,2184 ha,
  • parkingi, komunikacyjne                                           pow. 0,4433 ha,
  • handlowe                                                                   pow. 0,4803 ha,
  • ogrody przydomowe                                                 pow. 0,2790 ha,
  • zagrodowe                                                                 pow. 0,0200 ha,
  • nieodpłatne użyczenie                                               pow. 1,5134 ha,

( boisko miejskie. biblioteczka plenerowa)

            Powierzchnia gruntów wynajmowanych w danym roku jest wielkością zmienną, ulega zwiększeniu bądź zmniejszeniu z powodu rozwiązania umowy przed upływem umownego terminu jej zawarcia lub jej wygaśnięcia, a w związku z tym dochody z tytułu umów są również wielkością zmienną.          

            W 2019 roku w gminnym zasobie pozostawały nieruchomości zabudowane niżej opisanymi budynkami użytkowymi:

  •  przy ul. Puckiej UM                                     o pow. użytkowej        632,22 m2,
  •  przy ul. Puckiej (Młyn)                                o pow. użytkowej        580,30 m2
  •  przy ul. Gdańskiej 17                                    o pow. użytkowej       100,00 m2,
  •  przy ul. Gdańskiej 16                                    o pow. użytkowej         95,00 m2,.
  •  przy ul. Puckiej (kuźnia)                               o pow. użytkowej         42,50 m2,
  •  przy ul. Ceynowy 2B                                    o pow. użytkowej         95,00 m2,
  •  przy ul. Zbożowej                                         o pow. użytkowej         66,00 m2,
  •  przy ul. Łąkowej (szalet)                              o pow. użytkowej         27,70 m2,
  •  przy ul. Gdańskiej 55 (były komisariat)       o pow. użytkowej       202,00 m2,
  •  Przy ul. Gdańskiej 55 (garaż )                       o pow. użytkowej        49,00 m2,
  • przy ul. Norwida (była SW3)                         o pow. użytkowej       194,62 m2,
  • stacja transformatorowa (w budynku Sw3)            o pow. użytkowej       25,38 m2,

z których umowami najmu, na czas określony, rozdysponowane są zabudowane nieruchomości położone:

  • przy ul. Gdańskiej 17 – na cele usługowo-handlowe (fryzjer) - do  28.02.2022 r.
  • przy ul. Gdańskiej 17 – na cele usługowo-handlowe(sklep medyczny- do 30.09.2022 r.
  • przy ul. Gdańskiej 16 - na cele handlowo-usługowe  do 31.12.2022r.
  • przy ul. Ceynowy 2   –  na cele handlowo–usługowe (montaż mebli) - do 31.12.2020 r.
  • przy ul. Gdańskiej 55 (były komisariat) – na cele statutowe organizacji i stowarzyszeń - do 30.04.2022 r.
  •             przy ul. Norwida (część SW3 25,38 m2) stacja transformatorowa - umowa zawarta na czas nieokreślony.
  • przy ul. Norwida (część SW3 194,62 m2) na cele z zakresu oświaty, sportu i rekreacji   (prywatna szkoła) - do 31.05.2026r.
  • przy ul. Łąkowej - na cele usługowe (szewskie i kaletnicze) - do 25.06.2020r.
  • przy ulicy Gniewowskiej – na cele statutowe ZHP (harcówka) - do 30.09.2022r.
  • przy ulicy Gniewowskiej – na cele garażowe - do 31.12.2020r..

 

           

            Łączna powierzchnia lokali i budynków użytkowych, rozdysponowanych umowami najmu wynosi: 761,33 m2.

            Aktualnie w gminnym zasobie nierozdysponowane pozostają nieruchomości położone przy ul. Puckiej 9 i 9a, zabudowane budynkiem byłego młyna i kuźni, nieruchomość na której znajduje się budynek byłego urzędu oraz zabudowana budynkiem magazynowym nieruchomość przy ul. Zbożowej. Z uwagi na toczącą się procedurę przygotowania wyżej wskazanych nieruchomości do sprzedaży nie zostały one rozdysponowane w drodze umów najmu lub dzierżawy.

 

Mienie gminy rozporządzone w wyżej wymienionych formach przysparza wymierny coroczny dochód w budżecie gminy, wymieniony w pozycji dochody z najmu i dzierżaw. Sukcesywnie analizuje się stan posiadanego mienia i podejmuje się prawem przewidziane decyzje w celu właściwej i racjonalnej gospodarki tym mieniem.

Przeznaczenie nieruchomości gminy do zbycia, a przede wszystkim skuteczne ich zbycie (sprzedaż, oddanie w użytkowanie wieczyste) powoduje uszczuplenie majątku gminy  z jednoczesnym przysporzeniem dochodów w budżecie gminy na finansowanie zadań gminy przewidzianych w budżecie.

            Gminie przysługują również inne prawa majątkowe niż prawo własności, ustanowione na podstawie stosownych tytułów i obejmują one:

  • powierzchnię 0,0712 ha w użytkowaniu wieczystym - nieruchomości stanowiące drogi dojazdowe będące własnością Skarbu Państwa. Opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego za 2019r. wyniosła 834,-zł.
  • powierzchnię 0,7942 ha na podstawie umowy użyczenia zawartej na czas nieokreślony pomiędzy gminą a Parafią Rzymsko-Katolicką p.w. Wniebowzięcia NMP w Redzie o nieodpłatnym użytkowaniu działki gruntu stanowiącej teren cmentarza przy ul. Gdańskiej,
  •             powierzchnię 0,0008 ha na podstawie umowy dzierżawy zawartej pomiędzy gminą a Pocztą Polską – ciąg pieszy przy poczcie. Czynsz z tytułu dzierżawy za rok 2019 wyniósł 367,20 zł brutto. Czynsz jest corocznie waloryzowany średniorocznym wskaźnikiem wzrostu cen  towarów i usług,
  •             powierzchnię 1,5053 ha na podstawie umowy dzierżawy zawartej pomiędzy gminą a PKP – węzeł obsługi komunikacyjnej przy dworcu PKP. Czynsz z tytułu dzierżawy za rok 2019 wyniósł 15.552,72 zł brutto. Czynsz jest waloryzowany średniorocznym wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług,
  •             powierzchnię 0,2547 ha na podstawie umowy dzierżawy zawartej pomiędzy gminą a Nadleśnictwem Gdańsk –droga dojazdowa. Czynsz z tytułu dzierżawy  za rok 2019 wyniósł 8.021,00 zł brutto. Czynsz jest waloryzowany średniorocznym wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług.
  •             powierzchnię 0,1735 ha na podstawie umowy dzierżawy zawartej pomiędzy gminą a H+H  Polska Spółka z o.o.– miejsca parkingowe. Czynsz z tytułu dzierżawy  za rok 2019 wyniósł 1.918,80 zł brutto. Czynsz jest waloryzowany średniorocznym wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług.
  •             powierzchnię 0,0450 ha na podstawie umowy dzierżawy zawartej pomiędzy gminą a Nadleśnictwem Wejherowo – tereny komunikacyjne wokół Szkoły Podstawowej Nr 5. Czynsz z tytułu dzierżawy za rok 2019 wyniósł 295,20 zł brutto. Czynsz jest waloryzowany średniorocznym wskaźnikiem wzrostu cen towarów i usług.

 

            Przeważająca część nieruchomości wchodzących w skład gminnego zasobu nieruchomości z uwagi na ich funkcję, przeznaczenie oraz sposób wykorzystywania i zagospodarowania zostaje wyłączona ze swobodnego rozdysponowania.

Powyższe dotyczy:

  1. terenów zieleni, wymienionych wyżej w pozycji 1,
  2. nieruchomości zabudowanych komunalnymi budynkami mieszkalnymi, wymienionymi wyżej w pozycji 3, wchodzącymi wraz z mieszkaniami komunalnymi i socjalnymi w skład mieszkaniowego zasobu gminy, tworzonego w ramach zadań własnych gminy na poprawę warunków oraz potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej.

Wydatki i dochody związane z gospodarowaniem tym zasobem gminy określają odrębne przepisy i uchwały organów gminy.

Rozdysponowanie w drodze sprzedaży niektórych z nieruchomości wchodzących w skład w/w zasobu możliwe będzie i odnosić się może do nieruchomości wolnych i bez obciążeń, czyli dopiero po zapewnieniu dotychczasowym najemcom innych lokali,

  1. nieruchomości łącznego obszaru 121,4852 ha wymienione wyżej w poz. 6,7,8,  stanowiące drogi: obejmujące publiczne drogi gminne i poszerzenie istniejących publicznych dróg gminnych, ciągi piesze i pieszo - jezdne, grunty pod projektowane ulice i ich poszerzenie nie zliczone do kategorii publicznych dróg gminnych oraz zajęte pod drogi zaliczone odpowiednimi uchwałami do dróg powiatowych, a także na poszerzenie istniejących  dróg wojewódzkich i krajowych.

 

 

            Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, drogi krajowe stanowią własność Skarbu Państwa a drogi wojewódzkie, powiatowe i gminne stanowią odpowiednio własność właściwego samorządu województwa, powiatu lub gminy. Zarządca drogi sprawuje nieodpłatny, trwały zarząd gruntami w pasie drogowym.

Burmistrz Miasta jest zarządcą dróg gminnych z mocy ustawy o drogach publicznych, a na mocy zawartego porozumienia z dnia 28 kwietnia 2003 r. z Powiatem Wejherowskim sprawuje również zarząd drogami powiatowymi, położonymi w granicach administracyjnych miasta Redy.

 

ZWIĘKSZENIE mienia gminy:

 

W 2019 r. gminny zasób został zwiększony o niżej opisane mienie:

  • nieruchomości o pow. 0,6668 ha - przejęte przez Gminę Miasto Reda pod drogi gminne z mocy prawa po podziałach nieruchomości dokonanych na wnioski właścicieli,
  • nieruchomość o pow. 0,1483 ha - przejęta umową darowizny od Skarbu Państwa, stanowiąca rów, który pełni funkcję systemu kanalizacji deszczowej otwartej,
  • nieruchomość o pow. 0,1471 ha nabyta umową sprzedaży, pod drogę publiczną,
  • nieruchomość o pow. 0,0576 ha – przejęta pod drogę publiczną, z mocy prawa, na  podstawie art. art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną;
  • nieruchomości o pow. 0,2034 – przejęte pod drogi gminne w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, (rejon ul. Długiej/Handlowej)
  • nieruchomości o pow. 0,0640 – nabyte umową zamiany nieruchomości w celu pozyskania działek gruntu  przeznaczonych pod drogi gminne  w zamian za zbyte nieruchomości, przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i wielorodzinną.

 

Zwiększenie mienia najczęściej skutkuje zobowiązaniami finansowymi gminy, które w 2019r. objęły:

  1. wypłatę ceny nabycia nieruchomości,
  2. ustalanie w drodze ugody i wypłacanie odszkodowania za działki gruntu wydzielane (przy podziale nieruchomości, na wnioski ich właścicieli) pod drogi gminne, które z mocy prawa przeszły na własność gminy, za które właścicielom przysługuje ustawowe roszczenie o odszkodowanie. W przypadku, gdy nie dojdzie do zawarcia ugody, na wniosek właściciela odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Powyższe zasady określają przepisy art. 98 ust. 3 w związku z art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami,

  1. realizację roszczeń odszkodowawczych za nieruchomości lub ich części, które z mocy prawa, w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych przeszły na własność Gminy Miasta Redy na podstawie ostatecznych decyzji „ZRID”. Decyzje ustalające odszkodowania za przejęte nieruchomości wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – w przypadku dróg gminnych organem właściwym jest starosta, w terminie 30 dni od dnia, w którym w/w decyzja stała się ostateczna. Ustalone odszkodowanie wypłaca się w terminie 14 dni od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.

            Nabycie przez gminę prawa własności mienia w sposób określony wyżej wymaga ciągłej analizy i oceny stanu finansowego gminy w celu zabezpieczenia i takiego rozłożenia w czasie wydatków na odszkodowania aby nie nastąpiło zachwianie równowagi budżetowej.

Również trzeba mieć na uwadze skutki finansowe, leżące po stronie gminy, za nieterminowe

dokonanie wypłaty skutecznie ustalonych odszkodowań bądź innych roszczeń.

Z w/w tytułów gmina wydatkowała kwotę 436.510,- zł.

Zobowiązania gminy, o których mowa wyżej mogą być złagodzone poprzez właściwą i rzetelną analizę i ocenę skutkującą podjęciem decyzji o ustaleniu i zobowiązaniu do uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem w stosunku do właścicieli nieruchomości występujących o podział nieruchomości, jak również z roszczeniami o ustalenie odszkodowania za działki gruntu wydzielone pod drogi gminne, które za odszkodowaniem przechodzą na własność gminy.

            Stosownie do art. 98a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, właściwy organ może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego wzrośnie jej wartość. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami maksymalna wysokość stawki wynosi 30% różnicy wartości nieruchomości.

 

Na podstawie zawartej w ustawie delegacji Rada Miejska w Redzie uchwałą z dnia 30.10.2007 r. ustaliła stawki procentowe opłaty adiacenckiej w wysokości 30% różnicy wartości nieruchomości stosowanej do ustalenia opłaty adiacenckiej związanej ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku jej podziału w przypadku gdy następuje wydzielenie działek gruntu pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych oraz w wysokości 25% gdy w wyniku podziału nieruchomości nie następuje wydzielenie działek gruntu pod drogi publiczne lub poszerzenie istniejących dróg publicznych.

W wykonaniu przepisów w/w ustawy i postanowień uchwały Rady Miejskiej, każdorazowo ocenia i analizuje się zasadność wszczynania postępowań.

            W okresie objętym niniejszą informacją, po analizie wydanych decyzji o podziale nieruchomości, wszczęto 6 postępowań o ustalenie opłaty adiacenckiej:

  1. w 3 przypadkach nie zaistniał wzrost wartości nieruchomości po podziale i wydano decyzje o umorzeniu postępowania,
  2. w 3 przypadkach wydane zostały decyzje o ustaleniu opłaty adiacenckiej , w których ustalono opłaty płatne jednorazowo na łączną kwotę 3.710,- zł,
  3. zakończono także 1 postępowanie wszczęte w 2018r. i wydano decyzję o ustaleniu opłaty adiacenckiej na kwotę  1.975,- zł, płatnej jednorazowo.

Ustalanie opłat adiacenckich z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z ich podziałem, dokonanym na wniosek właścicieli nieruchomości, przynosić może realne korzyści finansowe dla gminy. Jednak ustalenie tej opłaty nie jest popularnym i często nieakceptowanym zobowiązaniem przez właścicieli nieruchomości, decydujących się na podział swoich nieruchomości.

 

ZMNIEJSZENIE mienia gminy:

 

W 2019 r. gminny zasób nieruchomości został zmniejszony o niżej opisane mienie:

  • o pow. 0,0071 ha - zmniejszenie mienia w związku ze sprzedażą nieruchomości w drodze bezprzetargowej, na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej. Cena sprzedaży ustalona na  kwotę 12.054,- zł brutto została rozłożona na raty, a w 2019r. uzyskano dochód z tytuł zapłaty pierwszej raty w kwocie 1.200,- zł brutto,
  • o pow. 0,2249 ha - zmniejszenie mienia w związku ze sprzedażą nieruchomości w drodze przeprowadzonego przetargu za łączną cenę 236.037,- zł brutto,
  •  o pow. 0,0137 ha – przeniesienie nieruchomości w zamian za odszkodowanie za przejęcie, z mocy prawa, w wyniku podziału, działki wydzielonej pod drogę publiczną, w trybie art. 98  ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, (wartość przekazanej nieruchomości wyniosła 23.000,- zł brutto, a należne odszkodowanie 57.100,- zł).
  • o pow. 0,0450, o wartości 64.100,- zł brutto w drodze umowy zamiany, w zamian za pozyskane nieruchomości o wartości 72.600,- zł brutto, (opisana wyżej przy zwiększeniu mienia),

 

            Do czynności cywilno-prawnych związanych ze zwiększeniem albo zmniejszeniem mienia gminnego z zasobu nieruchomości w związku z jego zbyciem, nabyciem lub zamianą, Burmistrz Miasta Redy, jako organ wykonawczy i gospodarujący mieniem gminy, legitymował się ważnymi uchwałami Rady Miejskiej w Redzie, tj. organu właściwego do rozporządzania majątkiem gminy w rozumieniu przepisów ustawy o samorządzie gminnym. Niezależnie od wyżej wskazanych, dokonanych transakcji sprzedaży i uzyskanych z tego tytułu dochodów tut. Gmina w 2019 roku uzyskała także dochody z rat przypadających do zapłaty w 2019r. z tytułu zbycia mienia (w drodze bezprzetargowej) w latach poprzednich.

 

M I E N I E   G M I N Y   rozdysponowane w użytkowanie wieczyste:

 

Gminie przysługuje również prawo własności nieruchomości, które zostały rozdysponowane w użytkowanie wieczyste osobom prawnym i fizycznym.

Nieruchomości będące w użytkowaniu wieczystym stanowią łączną powierzchnię 65,8329  ha, zostały zewidencjonowane w grupach według podmiotów oraz odpłatności za użytkowanie wieczyste, w sposób następujący:

 

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------  

lp.    powierzchnia                 opis:

                w ha

===================================================================    

 1.       0,3613          - nieruchomości we współużytkowaniu wieczystym osób fizycznych

                                   i prawnych - załącznik nr 9

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2.        0,2674          - nieruchomości w nieodpłatnym użytkowaniu wieczystym

                                   przysługującym osobom fizycznym -  załącznik nr 10

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.        2,2809          - nieruchomości w użytkowaniu wieczystym przysługującym

                                   osobom fizycznym - załącznik nr 11

4.      12,1453          - nieruchomości w nieodpłatnym użytkowaniu wieczystym

                                   przysługującym osobom prawnym - załącznik nr 12

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

5.      50,6252          - nieruchomości w użytkowaniu wieczystym przysługującym

                                   osobom prawnym  – załącznik nr 13   

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6.        0,1528          - nieruchomości we współużytkowaniu wieczystym osób fizycznych

                                   - załącznik nr 14                                                           

===================================================================

 

Skutki rozdysponowania mienia gminy w użytkowanie wieczyste:

 

            Nieruchomości stanowiące własność gminy, oddane w użytkowanie wieczyste nie wchodzą w skład gminnego zasobu nieruchomości.

Poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na gminnych nieruchomościach gruntowych, gmina jako właściciel nie traci jej własności, natomiast uzyskanie tych praw i ich wykonywanie przez użytkowników wieczystych następuje za odpłatnością w postaci uiszczania właścicielowi (gminie) opłat rocznych, z wyłączeniem przypadków nieodpłatnego wykonywania nabytych praw np. w przypadku wymogu wniesienia opłaty jednorazowo za cały okres trwania użytkowania wieczystego lub zamiany nieruchomości na prawo użytkowania wieczystego ustanawianego na mocy wcześniej obowiązujących przepisów lub też w przypadkach wynikających z ustawy o pracowniczych ogrodach działkowych.

Opłaty roczne wnoszone są przez użytkowników wieczystych przez cały czas trwania użytkowania wieczystego, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, z góry za dany rok. Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszczają możliwość ustalenia innego terminu zapłaty opłaty rocznej, jednak nieprzekraczającego danego roku kalendarzowego, na wniosek użytkownika wieczystego złożony nie później niż do dnia 15 marca każdego roku.

Opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ustala się według stawki procentowej wynoszącej od 0,3% do 3% ceny lub wartości nieruchomości, w zależności od celu na jaki nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste, co określa art. 72 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

            W oparciu o powyższe przepisy na 2019 rok ustalono opłaty roczne w łącznej kwocie 447.214,32 zł i dotyczyły niżej wymienionych tytułów:

  1. prawa użytkowania i współużytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym 66.790,- zł,
  2. prawa użytkowania wieczystego i współużytkowania wieczystego przysługującego osobom prawnym  380.424,32 zł.

           

            Ustalone opłaty roczne są dochodem gminy, przy czym wpływy z tego tytułu mogą być mniejsze w związku ze skorzystaniem przez użytkowników wieczystych z możliwości udzielenia ustawowej 50% bonifikaty dla osób fizycznych będących użytkownikami wieczystymi nieruchomości gruntowych przeznaczonych lub wykorzystywanych na cele mieszkaniowe. Z bonifikaty skorzystać mogą również Spółdzielnie Mieszkaniowe dla swoich członków, spełniających kryteria o niskich dochodach i spełniających przesłanki udzielenia tej bonifikaty określone w art. 74 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z bonifikaty wyżej opisanej korzystają zarówno osoby fizyczne jak i spółdzielnie mieszkaniowe po uprzednim złożeniu udokumentowanego wniosku i spełnieniu ustawowej przesłanki do udzielenia bonifikaty w danym roku.

W 2019r. z prawa do bonifikaty nie skorzystał żaden użytkownik wieczysty.

Grunty gminy oddane w użytkowanie wieczyste poddawane są ocenie w zakresie oszacowania ich wartości w celu ustalenia czy zachodzą przesłanki do dokonania z urzędu aktualizacji opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego. Opłata roczna podlega aktualizacji nie częściej niż raz na trzy lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. Aktualizacji opłaty dokonuje burmistrz w formie „wypowiedzenia dotychczasowej opłaty i oferty nowej opłaty”.

            Wszystkie nieruchomości gminne będące w użytkowaniu wieczystym były objęte aktualizacją w latach 2012/2015.

W celu rozpoznania aktualnych wartości nieruchomości przeanalizowano wartości przyjęte w operatach szacunkowych do sporządzonych do innych postępowań, a zwłaszcza do  przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Biorąc za podstawę posiadane operaty szacunkowe oraz własne rozeznanie w cenach nieruchomości stwierdzono, iż wartości nieruchomości nie uległy zwiększeniu.

            Wobec powyższego przeprowadzenie w obecnym okresie aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego byłoby dla gminy niekorzystne z punktu widzenia finansowego.

            Ta okoliczność przesądziła o fakcie, iż 2019 roku nie przystąpiono do aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego.

 

 

ZMNIEJSZENIE użytkowania wieczystego

 

W 2019 r. użytkowanie wieczyste zmniejszyło się:

  • z dniem 01 stycznia 2019r. o pow. 2,2334 ha, na skutek przekształcenia, z mocy prawa, w myśl przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów,
  • o pow. 0,1062 ha na skutek przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności w myśl przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
  • o pow. 0,0640 ha, na skutek rozwiązania użytkowania wieczystego w drodze umowy zamiany nieruchomości.

 

W 2019r. zasady przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości regulowały przepisy dwóch ustaw, tj. ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (j.t. w Dz. U. z 2019 r. poz. 1314 ) oraz ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (j.t. w Dz.U. z 2020 r. poz. 65).

 

W świetle przepisów ustawy  z dnia 29 lipca 2005r. przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości następuje w formie decyzji administracyjnej, na wniosek osoby uprawnionej. Wśród osób uprawnionych ustawodawca wymienia osoby fizyczne będące w dniu 13 października 2005r.  użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych lub przeznaczonych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami oraz następców prawych tych osób. Osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, jest zobowiązana do uiszczenia dotychczasowemu właścicielowi opłaty z tytułu przekształcenia. Do ustalenia tej opłaty stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z przywołanych przepisów wynika, że cenę nieruchomości ustala się w wysokości równej jej wartości, na poczet ceny nieruchomości gruntowej zalicza się kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Wartość nieruchomości, jako prawa własności oraz wartość prawa użytkowania wieczystego, określa rzeczoznawca majątkowy w formie operatu szacunkowego.

Jeżeli nie wcześniej niż w okresie ostatnich dwóch lata przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, do ustalenia opłaty za przekształcenia, przyjmuje się wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji.

Zgodnie z przepisami art. 4 ust 7 pkt 2 oraz ust 11 ustawy z 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości organ właściwy do wydania decyzji może, za zgodą właściwej rady, udzielić bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego.

Rada Miejska w Redzie uchwałą V/53/2015 z dnia 25 lutego 2015 r., zmienionej uchwała z dnia 19 grudnia 2018r. określiła warunki udzielania bonifikaty od opłat za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Gminy Miasto Reda.

Na mocy w/w uchwały podmioty uprawnione otrzymały przywilej przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z zastosowaniem bonifikaty. Wysokość bonifikaty określonej w uchwale została zróżnicowana w zależności od zagospodarowania oraz przeznaczenia gruntów i co do zasady wynosi od 30% – 70%. Wyjątkiem od tej zasady objęto osoby fizyczne będące użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych lub przeznaczonych na cele mieszkaniowe, jeżeli wniosły jednorazowo opłatę za cały okres użytkowania wieczystego przyznając im bonifikatę w wysokości 90%.

Kwota równa udzielonej bonifikacie, po jej waloryzacji, podlega zwrotowi jeżeli osoba, na rzecz której zostało przekształcone prawo użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od dnia przekształcenia, zbędzie lub wykorzysta nieruchomość na inne cele niż cele, które stanowiły podstawę udzielenia bonifikaty. Nie dotyczy to zbycia na rzecz osoby bliskiej w rozumieniu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, spółdzielni mieszkaniowej w przypadku ustanowienia odrębnej własności na rzecz członków oraz właścicieli lokali, którym przekształcono udział w prawie użytkowania wieczystego w prawo własności.

Opłata za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności  nieruchomości może być zapłacona jednorazowo lub rozłożona, na wniosek użytkownika wieczystego, na raty, na czas nie krótszy niż 10 lat i nie dłuższy niż 20 lat, chyba że wnioskodawca wystąpi o okres krótszy niż 10 lat. Niespłacona część opłaty podlega oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski.  Warunki rozłożenia opłaty na raty określa się w decyzji a wierzytelność gminy z tytułu niespłaconej części opłaty podlega zabezpieczeniu przez ustanowienie hipoteki.

            W okresie objętym niniejszą informacją, w oparciu o wyżej przywołane przepisy z uwzględnieniem stawek bonifikaty ustalonych w/w uchwałą wszczęto 3 postępowania, z których 2 zakończyły się wydaniem pozytywnych decyzji, z zastosowaniem 70% bonifikaty a w 1 przypadku decyzja zostanie wydana w 2020r..

            Z tytułu dokonanych przekształceń opłaty ustalone na łączną kwotę 16.713, zł zostały uiszczone jednorazowo.

 

            Z kolei przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018r. zakładają przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności z mocy prawa od 1 stycznia 2019 roku. Takie rozwiązanie oznacza objęcie ustawowym przekształceniem wszystkich właścicieli domów jednorodzinnych, jak również członków wspólnot mieszkaniowych, których budynki są usytuowane na gruncie będącym w użytkowaniu wieczystym, bez wymogu ich zgody. Każdy beneficjent musi otrzymać zaświadczenie potwierdzające ten fakt. Dokument potwierdzający przekształcenie w zakresie gruntów stanowiących własność gminy wydaje odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent). Gminy  miały na to zadanie 12 miesięcy, czyli do końca 2019. Właściwy organ przekazuje zaświadczenie do sądu właściwego do prowadzenia księgi wieczystej, w terminie 14 dni od dnia jego wydania. Sąd dokonuje z urzędu wpisu własności gruntu oraz wpisu roszczenia o opłatę w księgach wieczystych.

            Osoby, które stały się z mocy prawa właścicielami gruntów, zostały zobowiązane do uiszczania należności za nabycie prawa własności w formie opłat rocznych. Wysokość opłat za przekształcenie zostanie ustalona według stanu na 1 stycznia 2019 roku. Samorządy będą mogły waloryzować te opłaty - już z tytułu własności - ale tylko przy zastosowaniu wskaźników ogłaszanych przez GUS.

            Opłatę wnosi się do dnia 31 marca każdego roku, przy czym opłatę należną za 2019 rok wnosi się w terminie do dnia 29 lutego 2020r.  Na wniosek złożony nie później niż 14 dni przed upływem terminu płatności właściciel gruntu może rozłożyć opłatę na raty lub ustalić inny termin wniesienia opłaty, nieprzekraczający danego roku kalendarzowego. Opłata jest wnoszona przez okres 20 lat, liczony od dnia przekształcenia. Właściciel w każdym czasie trwania obowiązku wnoszenia opłat może zgłosić właścicielowi gruntu zamiar  jednorazowego ich wniesienia za cały okres. Wysokość opłaty łącznej odpowiada iloczynowi opłaty oraz liczby lat pozostałych do upływu 20 letniego okresu.

            Za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów opłat nie ponoszą osoby fizyczne lub ich spadkobiercy oraz spółdzielnie mieszkaniowe, w sytuacji gdy na podstawie przepisów dotychczasowych wniosły jednorazowe opłaty roczne za cały okres użytkowania wieczystego.

            W przypadku wniesienia opłaty jednorazowej za przekształcenie gruntu stanowiącego własność jednostki samorządu terytorialnego, właściwy organ może udzielić osobom fizycznym będącym właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych, stanowisk postojowych i garaży lub spółdzielniom mieszkaniowym bonifikaty od tej opłaty na podstawie uchwały właściwej rady.

            Działając na podstawie ustawowej delegacji zawartej w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2018r. Rada Miejska w Redzie, w uchwale z dnia 19 grudnia 2018r., zmienionej uchwałą z dnia 28 marca 2019r., wyraziła zgodę na udzielenie bonifikaty od opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntu stanowiącego własność Gminy Miasto Reda, w przypadku wniesienia opłaty jednorazowej, osobom fizycznym lub spółdzielniom mieszkaniowym, będącym:

- właścicielami budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub lokali mieszkalnych,

- właścicielami stanowisk postojowych lub garaży.

W uchwale ustalono, iż w przypadku wniesienia opłaty jednorazowo do końca 2019 roku bonifikata wyniesie 70%. W każdym następnym roku, poczynają od 2020 roku wysokość bonifikaty zostaje corocznie obniżona o 5%.

            W 2019 roku wydano 48 zaświadczeń potwierdzających przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

            W okresie objętym niniejszą informacją  z przywileju zapłaty opłaty jednorazowo, z zastosowaniem 70% bonifikaty skorzystało 76 właścicieli. Wniesiona opłata jednorazowa wyniosła łącznie 72.721,23 zł.

 

II. UDZIAŁY GMINY W SPÓŁKACH

 

Gmina Miasto Reda jest właścicielem jednej spółki komunalnej, a w dwóch spółkach posiada udziały. Do spółek tych należą:

  • Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w Gdyni, w którym tut. Gmina posiada 181512 udziałów po 150 zł każdy o wartości 27.226.800,- zł, co stanowi 8,1% całości kapitału zakładowego Spółki,
  • EKO Dolina Spółka z o.o. w Łężycach, w której tut. Gmina  posiada 7408 udziałów po 100 zł każdy o wartości 740.800 zł, co stanowi 3,31 % całości kapitału zakładowego Spółki,
  • Miejskie Przedsiębiorstwo Ciepłowniczo – Komunalnym „Koksik” Spółka z o.o. w Redzie posiada 4656  udziałów po 500 zł każdy o wartości 2.328.000 zł, co stanowi 100 % całości kapitału zakładowego Spółki.

 

            W 2019 roku nie nastąpiły zmiany w stanie posiadania przez Gminę udziałów w spółkach prawa handlowego.

 

Łączna wartość księgowa udziałów na dzień 31.12.2019r. wyniosła 30.295.600,- zł.

 

Załączniki do pobrania

Lp. Plik Data dodania Liczba pobrań
1 zał. 14 - Odpłatne wspłżytkowanie wieczyste os. fiz..xls (XLS, 33KB) 2020-09-04 12:02:51 13 razy
2 zał. 9 - Odpłatne współużytkowanie wiecz. os. fiz. i praw..xls (XLS, 34KB) 2020-09-04 12:02:41 14 razy
3 zał. 10 - Nieodpłatne uż. wieczyste os. fiz..xls (XLS, 34KB) 2020-09-04 12:02:41 15 razy
4 zał. 11 - Odpłatne uż. wieczyste os. fiz..xls (XLS, 36KB) 2020-09-04 12:02:41 20 razy
5 zał. 12 - Nieodpłatne uz. wieczyste os. praw..xls (XLS, 26KB) 2020-09-04 12:02:41 17 razy
6 zał. 13 - Odpłatne uż. wieczyste os. praw..xls (XLS, 60KB) 2020-09-04 12:02:41 14 razy
7 zał. 6 - Drogi powiatowe.xls (XLS, 39KB) 2020-09-04 09:30:44 18 razy
8 zał. 7 - Ciągi piesze i projektowane drogi.xls (XLS, 84KB) 2020-09-04 09:30:44 18 razy
9 zał. 8 - Drogi gminne.xls (XLS, 17KB) 2020-09-04 09:30:44 15 razy
10 zał. 1 - Zieleń, rowy.xls (XLS, 48KB) 2020-09-04 09:30:29 20 razy
11 zał. 2 - Pod infrastrukturą techniczną.xls (XLS, 36KB) 2020-09-04 09:30:29 18 razy
12 zał. 3 - Budynki komunalne i lokale mieszkalne.xls (XLS, 29KB) 2020-09-04 09:30:29 18 razy
13 zał. 4 - Trwały zarząd, posiadanie.xls (XLS, 41KB) 2020-09-04 09:30:29 18 razy
14 zał. 5 - Do wykorzystania i zagospodarowania.xls (XLS, 62KB) 2020-09-04 09:30:29 14 razy

Metadane - wyciąg z rejestru zmian

Akcja Osoba Data
Dodanie dokumentu: Patrycja Krauze-Maślankowska 04-09-2020 09:30:29
Osoba, która wytworzyła informację lub odpowiada za treść informacji: Honorata Ignacek 04-09-2020
Ostatnia aktualizacja: Patrycja Krauze-Maślankowska 04-09-2020 12:11:49